old persia

ممنون از کتاب مفید و با ارزشتون. موفق باشید

Peaceful contacts between independent groups have always, since the start of human time, required the kind of representational activity which has come to be known as diplomacy. In its modern form – that is, throughout the last halfmillennium or so – diplomacy has retained a broadly constant character and given rise to a burgeoning diplomatic profession. Like all professions, it has spawned its own terminology and categories; and inasmuch as its activity concerned relations between proud and jealous sovereigns, later replaced by no less proud and jealous sovereign states, diplomatic language has been finely honed and carries very precise meanings. It also bears the marks of having found expression in the languages of civilizations beyond those of the West. Furthermore – and again accentuated by the very sensitive nature of this particular representational task – issues of protocol and precedence have been of considerable significance, and have made their distinctive contribution to diplomatic terms. Thus it occasions no surprise at all that diplomacy has, over the centuries, developed a lexicon of specialized words and of other technical usages which it necessarily employs. And as diplomats routinely deal not just with matters of policy but also with the many legal issues which arise between states, these aspects of their work have also made their marks in the diplomatic vocabulary.

پروژهٔ تاریخ شفاهی ایران نام برنامه‌ای برای مصاحبه با عده‌ای از ایرانیانی است که در تاریخ معاصر نقشی داشته‌اند. هدف این طرح جمع آوری و نگهداری خاطرات افرادی بود که در رویدادهای سیاسی و تصمیمات مهم ایران نقش داشتند. این برنامه به ابتکار حبیب لاجوردی در دانشگاه هاروارد انجام گرفت. مصاحبه‌ها عمدتا توسط لاجوردی و دیگر همکاران او انجام شده‌است.مجموعه حاضر شامل تمامی مصاحبه ها به زبان فارسی است که در بیست مجلد جمع آوری و آماده شده است.

کتاب تاریخ ایران باستان (در سه جلد) کتابی است که به شیوه علمی و بر اساس مستندات و کشفیات باستان‌شناسی درباره گذشته تاریخی ایران نگاشته شد و هنوز هم مورد توجه است. این کتاب تنها به تاریخ ایران اختصاص ندراد، بلکه دایره‌المعارفی است در باب تاریخ و تمدن و فرهنگ گذشته ممالک مهم دنیا به ویژه یونان، روم، سوریه، مصر، عربستان، میان‌رود، هند و... چنان که هنگام مطالعه این اثر تنها با تاریخ و سرگذشت سلسله‌های ایرانی ماد، هخامنشی،اشکانی و سلسله یونانی سلوکی آشنا نمی‌شویم، بلکه در زمینه تاریخ خاورمیانه امروز و یونان باستان اطلاعات دست اول خواهیم یافت. منابع عمده پیرنیا کتاب‌های فرانسوی، انگلیسی، روسی و آلمانی هستند که ترجمه‌ای از منابع یونانی و رومی محسوب می‌شوند. وی از منابع عربی و فارسی هم در سطح گسترده‌ای استفاده کرده است. وی ابتدا مطالب مورخان باستانی را در زمینه یک مطلب و رویداد تاریخی می‌آورد، سپس در یک جمع‌بندی به تجزیه و تحلیل آن‌ها می‌پردازد و نقطه قوت تاریخ‌نگاری پیرنیا در همین قسمت دیده می‌شود. به عنوان نمونه درباره به قدرت رسیدن کوروش هخامنشی نوشته‌های هرودت، گزنفون، کتزیاس، دیودو سیسلی و ژوستن را می‌آورد و در کنار مطالب منابع اسلامی و لوح نبونبد قرار می‌دهد و به یک نتیجه‌گیری کلی می‌رسد. آنگاه در زمینه خویشاوندی کوروش با شاه ماد می‌نویسد: «عقیده کتزیاس که اصلاً کوروش با آستیاگ قرابتی نداشته [است]، صحیح نیست؛ زیرا هرودوت و دیگر مورخان او را نوه آستیاگ دانسته‌اند و نوشته‌های هرودت بیشتر مورد اعتماد است.

در دوران اشکانیان وساسانیان این سرزمین زیبا،بویژه پس از مسیحی شدن صحنه نبردهای خونبار با امپراتوری روم وبیزانس بوده ودر دوران صفوی نیز ارمنستان کوچک به ایران تعلق گرفته وارمنستان بزرگ در قلمروی عثمانی قرار گرفت. تا سال 1828 این سرزمین بنامخان نشین ایروان معروف بوده وخوانین محلی با تبعیت از دولت ایران بر آن حکم می راندند. حتی پس از عهد نامه ترکمان چای نیز جمعیت بالایی از مسلمانان در ایروان با مسالمت زندگی می نمودند ولی در آخرین دهه های قرن نوزدهم به دلیل بالا گرفتن جریان های آزادی خواهانه میان ارمنیان،دولت تزاری به عمد آتش کینه را میان مسلمانان وارمنیان برفروخت که منجر به کشتارهای هولناکی گردید. در اوایل قرن بیستم و دوران مظفرالدین شاه نیز دست هایی درکار ایجاد نفاق میان ارمنیان و مسلمانان ایران بودند که خوشبختانه موفق به ایجاد بلوا نگردیدند. وضعیت ارمنیان در عثمانی بویژه در ارومنستان بزرگ(وان، موش،قارص واردهان) به دلیل زورگویی حکام وچپاول کردهای همسایه به هیچروی خوب نبود ولی در استانبول و شهرهایی همچون ازمیر برای قرن ها بازرگانی وبویژه داد وستد خارجی در دستان یونانیان وترک ها می بود و از وضعیت بهتری نسبت به ارمنیان ساکن ارمنستان بزرگ برخوردار بودند. روس ها همواره با تحریک و تشویق ارمنیان ارمنستان بزرگ سعی در تضعیف عثمانی داشتند ولی هم زمان با ایجاد نفاق و جنگ میان مسلمانان وارمنیان قفقاز سعی در خاموش نمودن جریان های آزادی خواهانه ارمنستان کوچک داشتند. به گمان منارمنیان وگرجیان در طول تاریخ از ایرانیان و ترکان عثمانی لطمات شدیدی خورده ولی با این وجود به دلیل فرهنگ ایرانی در طول تاریخ نسبت به ما دید بهتری در مقایسه با ترکان عثمانی داشته اند. در جنگ جهانی اول هممسلمان وهم ارمنی تلفات جانی ومالی فراوانی دیدند ولی به هیچ روی نمی توان از کشتار ارمنیان عثمانی ونابودی کامل ارمنستان بزرگ در پی این نسل کشی وپاکسازی قومی غافل بود. یکی دیگر از پاکسازی های قومی ترکان اخراج کامل یونان از ترابوزان بوده که از دیرباز میهن یونانیان بوده است. پس از کشتار ارمنیان واخراج گسترده یونانیان نوبت به تصفیه حساب با کردها در جمهوری نوپای ترکیه رسی که اوجآن"کشتار درسیم" در سال 1939 بوده است. در همین سال دولت فرانسه بندر اسکندرون سوریه را به ترکیه واگذار نمود که اینک هاتای نامیده می شود. در نخستین مرزبندی های پس از سقوط وتجزیه عثمانی مرز سوریه بسیار بالاتر از مرز کنونی بوده واکنون در این بخش وهمینطور هاتای مردمان عرب زبانی بسر می برند که بزور ترک شده اند.